Kiến thức

Bắt đầu mùa lạnh, bé dễ bị ốm, mẹ dùng kháng sinh sao cho đúng

Bệnh viêm đường hô hấp ở trẻ em có thể gặp quanh năm nhưng thường xuất hiện vào mùa đông xuân và thời điểm giao mùa. Những bệnh lý về đường hô hấp phổ biến nhất mà trẻ em dễ mắc khi thời tiết trở lạnh là viêm họng cấp, viêm phế quản.

Viêm đường hô hấp ở trẻ hay xảy ra vào thời điểm giao mùa

Trời trở lạnh, rất nhiều bé bị viêm đường hô hấp, nhưng không phải mẹ nào cũng biết hoặc kiên trì biện pháp không kháng sinh. Vậy dùng kháng sinh thế nào cho đúng, đủ và an toàn cho bé.

Sử dụng kháng sinh như thế nào cho đúng?

Kháng sinh được chỉ định ở ngoại trú đường uống khi bé sốt, nhưng có một vấn đề là trẻ nhỏ sốt thường do virut nên việc dùng kháng sinh đôi khi không cần thiết.
Về cơ bản kháng sinh có tác dụng chính là làm suy yếu các vi khuẩn gây bệnh, nhằm giúp các đại thực bào dễ tiêu diệt hơn. Nên ở trẻ em khỏi bệnh hay không vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào đề kháng của các bé. Ở các nước hiện đại hoặc bệnh viện lớn, chọn lựa và chỉ định kháng sinh chủ yếu dựa vào các xét nghiệm vi sinh. Nhưng ở Việt Nam thì khác, đa số các bác sĩ ở phòng khám tư, hoặc khoa khám bệnh ở bệnh viện đều dựa trên kinh nghiệm của riêng mình và triệu chứng của bé. Nếu sử dụng kháng sinh bừa bãi làm tăng chi phí điều trị (các cha mẹ đừng nghĩ là rẻ, vì dễ dẫn tới lạm dụng kháng sinh), ảnh hưởng tới sức khoẻ và sinh sản, cũng như gia tăng tỷ lệ kháng kháng sinh.                        .
Qua bài viết này, mong các cha mẹ rõ hơn một phần cách sử dụng kháng sinh và hạn chế tối đa việc lạm dụng kháng sinh ở bé.

Nguyên tắc sử dụng kháng sinh:
1, Chỉ sử dụng kháng sinh khi có bằng chứng nhiễm vi khuẩn
2, Khi chọn kháng sinh dựa vào tác nhân thường gặp và mức độ đề kháng tại địa phương.
3, Chọn kháng sinh phổ hẹp , đường uống. Hạn chế kháng sinh đường tiêm
4, Đúng liều lượng và đủ thời gian điều trị.
5, Theo dõi thường xuyên đáp ứng lâm sàng và tác dụng phụ. Qua đó điều chỉnh và có phác đồ điều trị tốt hơn.

Cũng liên quan đến việc dùng kháng sinh, Ths.BS Nguyễn Văn Tùng chia sẻ, trong quá trình điều trị, chuyên gia này nhận thấy nhiều phụ huynh lạm dụng kháng sinh hoặc dùng kháng sinh không đúng cách.

Chẳng hạn, nhiều phụ huynh khi thấy con ho, sốt, chảy nước mũi do cảm cúm, cảm lạnh, viêm họng bởi virus (trẻ ho không có đờm xanh hoặc vàng), thậm chí là ho do dị ứng thời tiết hoặc khói bụi… lập tức ra hiệu thuốc mua kháng sinh cho con dùng, trong khi thuốc kháng sinh chỉ tiêu diệt được vi khuẩn chứ không hiệu quả với virus. 

“Không thể dùng kháng sinh để trị cúm hoặc các bệnh cảm, ho thông thường là do virus gây nên. Trẻ bị bệnh do vi khuẩn thường có đờm xanh hoặc vàng thì mới cần dùng kháng sinh”, Ths.BS Tùng nhấn mạnh.

Có trường hợp phải dùng kháng sinh, nhưng khi dùng 1-2 ngày, thấy bệnh thuyên giảm, đỡ sốt, hết triệu chứng của bệnh thì phụ huynh ngừng thuốc vì cho rằng uống tiếp sẽ hại người, bị tác dụng phụ. Lại có trường hợp, dùng kháng sinh vài ngày thấy triệu chứng bệnh không đỡ thì tự ý đổi sang dùng loại kháng sinh khác hoặc kết hợp nhiều loại kháng sinh với nhau. Trong khi đó, một đợt điều trị kháng sinh thường từ 5-7 ngày hoặc 10 ngày tuỳ theo từng bệnh, căn nguyên khác nhau.

“Việc dùng kháng sinh không cần thiết hoặc không đúng liều sẽ gây kháng thuốc”, Ths.BS Nguyễn Văn Tùng cảnh báo. Hiện, thời tiết đang là mùa đông. Vì vậy, việc phòng ngừa bệnh về hô hấp cho trẻ là rất quan trọng.

Không nên sử dụng kháng sinh tùy tiện đối với trẻ em

Xem thêm

Các biện pháp không sử dụng kháng sinh

Việc điều trị bệnh viêm đường hô hấp trên chủ yếu là điều trị triệu chứng mà chưa điều trị được căn nguyên. Theo Ths.BS Nguyễn Văn Tùng, để phòng các bệnh trên, phụ huynh giữ ấm cho con khi đi đường và khi ngủ; không để con ở lâu ngoài trời lạnh; cung cấp đủ 4 nhóm dưỡng chất thiết yếu cho trẻ. Cùng với đó, phụ huynh tránh yếu tố bụi, hơi nóng, môi trường ẩm thấp ảnh hưởng tới đường hô hấp của trẻ.

  • Chế độ dinh dưỡng: Cha mẹ nên cho trẻ ăn uống đầy đủ và cân bằng dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Bữa ăn của trẻ nên đa dạng, cân bằng giữa 04 nhóm chất gồm bột đường, chất béo, chất đạm, vitamin và khoáng chất; không nên cho trẻ ăn đồ ăn lạnh…

Chế độ dinh dưỡng tốt giúp tăng cường sức đề kháng cho trẻ em

  • Giữ ấm cơ thể đúng cách: Cơ thể luôn được giữ ấm, đặc biệt là các vị trí như: cổ, ngực, bụng, bàn tay, gan bàn chân; đeo khẩu trang khi ra ngoài, ngủ  trong phòng kín gió, ấm áp, tắm bằng nước ấm;
  • Vệ sinh cá nhân: Các bậc phụ huynh cần thực hiện tốt việc vệ sinh cá nhân cho trẻ như: rửa tay thường xuyên bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; cho trẻ vệ sinh mũi và súc miệng bằng nước muối sinh lý hàng ngày.
  • Hạn chế nguồn lây bệnh bằng cách đeo khẩu trang khi đến nơi đông người.
  • Sử dụng các thực phẩm giúp tăng sức đề kháng, phòng bệnh viêm đường hô hấp:

Thymepect : Với công thức độc đáo từ thiên nhiên : chiết xuất cỏ xạ hương, nước ép quả cơm cháy cô đặc và mật ong

Hỗ trợ điều trị toàn diện từ triệu chứng đến nguyên nhân gây ho của trẻ. Hỗ trợ điều trị ho có đờm và giảm kích ứng đường hô hấp

Nguồn dược liệu chuẩn hóa theo tiêu chuẩn châu Âu với các bằng chứng khoa học rõ ràng về an toàn và hiệu quả

Không gây tương tác với các thuốc khác, có thể sử dụng đồng thời khi điều trị bằng kháng sinh để hỗ trợ điều trị triệu chứng, tăng cường sức đề kháng, tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ.

Thành phần không chứa cồn, không chất tạo màu, an toàn cho trẻ từ 1 tuổi.

Thymepect với thành phần từ thiên nhiên giúp điều trị ho có đờm, giảm kích ứng đường hô hấp

Đối tượng sử dụng:

Ho có đờm khi cảm lạnh để tránh bệnh tiến triển xấu hơn

Điều trị triệu chứng viêm phế quản cấp chưa cần điều trị kháng sinh

Hỗ trợ điều trị triệu chứng cho viêm phế quản mạn hoặc viêm đường hô hấp dưới cần điều trị bằng kháng sinh.

  • Khi có các biểu hiện của bệnh không nên tự ý mua kháng sinh về điều trị mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám, hướng dẫn chăm sóc và điều trị đúng đắn, tránh những biến chứng xấu xảy ra.

Những biện pháp khác là vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, không cho trẻ tiếp xúc với các mầm bệnh; cho trẻ trên 6 tháng tuổi tiêm phòng cúm hằng năm; khi trẻ có dấu hiệu khó thở, tím tái, bỏ bú, cần đưa trẻ đến ngay bệnh viện.