Bổ não

Giải mã 5 tác dụng bất ngờ của Tía tô đất

Tía tô đất là loài thảo mộc mới được biết đến ở Việt Nam trong những năm gần đây. Tuy nhiên, đây là một loài cây rất nổi tiếng ở phương Tây và đã được sử dụng từ ngàn năm qua để làm thuốc và gia vị. Đối với người dân châu Âu, Tía tô đất chính là hộ vệ cho sức khỏe tinh thần của họ.

I. Tía tô đất là cây gì?

Tía tô đất có tên khoa học là Melissa officinalis L., có một số người còn gọi là bạc hà chanh bởi hình dáng giống với cây bạc hà và có mùi thơm kết hợp giữa sả, chanh vô cùng dễ chịu.

Tía tô đất có nguồn gốc từ châu Âu và Trung Á, nhưng hiện nay cây đã được trồng ở hầu hết các vùng ôn đới, cận nhiệt đới trên toàn thế giới. Từ các tài liệu còn lưu giữ được, người ta biết rằng Tía tô đất đã được sử dụng cách đây hơn 2000 năm, và phổ biến khắp châu Âu từ thời Trung cổ. Không chỉ là loại gia vị đặc biệt trong ẩm thực, Tía tô đất còn là loài cây được dùng làm thuốc với những công dụng tuyệt vời.

Hình ảnh cây Tía tô đất (Melissa Officinalis)

Bởi vì có nhiều tác dụng hữu ích, các nhà khoa học đã tập trung nghiên cứu về Tía tô đất và xác định được hơn 100 hoạt chất trong cây. Thành phần chính của Tía tô đất là các dẫn xuất axit hydroxycinnamic, tanin, flavonoid, đặc biệt thành phần tinh dầu có chứa citral (neral và geranial), citronellal, linalool, geraniol và β-caryophyllene-oxide.

II. Công dụng bất ngờ của Tía tô đất

Khi nhắc đến Melissa officinalis L., người ta sẽ nghĩ ngay đến hàng loạt tác dụng như giúp giảm các triệu chứng lo âu, căng thẳng, u sầu, hồi hộp, đau nửa đầu, đau đầu và huyết áp cao. Điều này bắt nguồn từ việc người dân châu Âu đã sử dụng Tía tô đất khi gặp tất cả các vấn đề về rối loạn hệ thần kinh suốt thời kỳ Trung cổ dưới sự hướng dẫn của các nhà thông thái hàng đầu như bác sĩ Paracelsus, vua Charlemagne (biểu tượng hình quân K trong lá bài tây)…

Ngày nay, bằng nhiều phương pháp nghiên cứu hiện đại, các nhà khoa học đã tìm thấy tác dụng rõ ràng của Tía tô đất và một lần nữa khẳng định giá trị của loài cây này. Các hợp chất hoạt tính sinh học có lợi cho não bộ từ đó tạo ra tác dụng quan trọng của Tía tô đất bao gồm các aldehyt monoterpenoid (citronellal, neral và geranial), flavonoid và các hợp chất poly-phenolic như axit rosmarinic và monoterpene glycosides ( Mulkens và cộng sự , 1985; Carnat và cộng sự , 1998; Sadraei và cộng sự , 2003).

Dưới đây là 5 tác dụng chính có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe con người của Tía tô đất:

1.Giúp an thần, cải thiện giấc ngủ

Tía tô đất giúp giảm triệu chứng mất ngủ, ngủ không ngon giấc, đặc biệt ở những người mắc chứng rối loạn giấc ngủ do lo âu.

Các nghiên cứu đều cho thấy Tía tô đất có tác dụng an thần, cải thiện giấc ngủ khi cho một nhóm sử dụng chiết xuất Tía tô đất và một nhóm chứng dùng giả dược, đặc biệt đối với phụ nữ tiền mãn kinh. Đối với những người có rối loạn lo âu nhẹ đến trung bình và mắc chứng rối loạn giấc ngủ, sử dụng 300 mg chiết xuất Tía tô đất hai lần mỗi ngày trong 15 ngày sẽ giúp cải thiện giấc ngủ rõ rệt. Trong thử nghiệm này, có tới 95% người (19/20) đã đáp ứng với điều trị, trong đó 70% (14/20) đã thuyên giảm hoàn toàn lo lắng, 85% (17/20) cho chứng mất ngủ và 70% (14/20) cho cả hai. Ngoài ra, các nghiên cứu còn cho thấy khi dùng Tía tô đất cùng với một số thành phần có cùng tác dụng khác sẽ cho kết quả tốt hơn.

2.Giảm căng thẳng, lo âu

Tía tô đất giúp xua tan căng thẳng, mệt mỏi.

Thực tế, Tía tô đất được biết đến nhiều nhất nhờ khả năng làm dịu sự lo lắng, thư giãn tinh thần nhờ tác dụng của một số thành phần tinh dầu như terpene, eugenol và axit rosmarinic.                                                         Các nhà nghiên cứu tại Đại học Northumbria ở Anh đã tiến hành thí nghiệm mù đôi vào năm 2004. Người ta đã cho 18 người tình nguyện khỏe mạnh sử dụng lần lượt 300 mg, 600 mg chiết xuất Tía tô đất và một giả dược cách nhau 7 ngày. Kết quả cho thấy rằng người tham gia báo cáo ít lo âu hơn và tỉnh táo hơn khi được chỉ định liều 600 mg hơn 2 chỉ định còn lại. Trong các nghiên cứu khác trên người ở quy mô nhỏ, Tía tô đất giúp tăng sự bình tĩnh, giảm sự lo lắng đặc biệt khi kết hợp với cây Nữ lang (Valeriana officinalis) chỉ cần sử dụng liều thấp nhưng tác dụng thu được sẽ tốt hơn.

3. Cải thiện trí nhớ ở người bệnh Alzheimer

Tía tô đất giúp cải thiện nhận thức, hành vi, tâm lý của bệnh nhân Alzheimer.

Ngoài ra, Tía tô đất cũng được sử dụng như một liệu pháp để cải thiện chức năng nhận thức ở những bệnh nhân bị chứng mất trí (Alzheimer). Các thử nghiệm ban đầu do nhóm nghiên cứu tại Đại học Northumbria dẫn đầu chỉ ra rằng tinh dầu Tía tô đất có tác dụng tích cực đối với việc giảm kích động đồng thời tăng sự cải thiện tổng thể về chức năng nhận thức trên những bệnh nhân mắc bệnh Alzheimer từ 65-80 tuổi. Điều đáng chú ý là quá trình sử dụng Tía tô đất không phát hiện bất kỳ tác dụng phụ nào trên bệnh nhân. Các nhà nghiên cứu cho rằng kết quả này là tác dụng trực tiếp của tinh dầu Tía tô đất trên hoạt động của thụ thể acetylcholine, bao gồm các thụ thể nicotinic và muscarinic.

4. Ngăn chặn tổn thương do virus herpes

Chiết xuất Tía tô đất còn có tính chất kháng virus, điều trị các vết loét, tổn thương ngoài da do virus herpes gây ra. Trên thị trường đã có các chế phẩm kem bôi ngoài da chứa chiết xuất Tía tô đất sử dụng để điều trị tổn thương da. Tác dụng chủ yếu là do axit rosmarinic và các polyphenol khác trong cây, các phức hợp terpene trong lá phát tán ozon, ức chế hoại tử mô.

5. Điều trị bệnh cường giáp

Tía tô đất đã được đề cập trong tạp chí khoa học Endocrinology với khả năng kháng sự hoạt động quá mức của tuyến giáp, ức chế TSH (hormon kích thích tuyến giáp) không bị gắn với thụ thể TSH, do đó có thể sử dụng trong việc điều trị của bệnh Graves hoặc bệnh cường tuyến giáp. Tuy nhiên tác dụng này của Tía tô đất chưa được ứng dụng nhiều trong y học.

III. Một số cách sử dụng Tía tô đất hiệu quả

Ngày nay, có rất nhiều cách sử dụng Tía tô đất thuận tiện mà vẫn phát huy hiệu quả của loài cây đặc biệt này. Người ta có thể dùng trà Tía tô đất hoặc các loại siro, viên nang, viên nén có chứa chiết xuất Melissa officinalis. Vì Tía tô đất có tác dụng gây buồn ngủ nên cần thận trọng khi đang sử dụng với các thuốc an thần khác.

Một sản phẩm có chứa chiết xuất lá Tía tô đất (Melissa officinalis) rất được ưa chuộng ở thị trường châu Âu là Anti-stress, đến từ thương hiệu Doppelherz nổi tiếng hàng đầu nước Đức. Anti-stress là sự kết hợp giữa chiết xuất lá Tía tô đất và chiết xuất lá Bạch quả cùng với 8 vitamin nhóm B có vai trò thiết yếu đối với hệ thần kinh.

Trong đó, chiết xuất Tía tô đất đóng vai trò làm dịu hệ thần kinh, giúp giảm sự căng thẳng lo âu, cải thiện giấc ngủ và thay đổi tích cực hành vi, tâm lý ở người bị bệnh Alzheimer. Chiết xuất lá Bạch quả giúp tăng cường tuần hoàn máu lên não, giảm đau đầu và ngừa đột quỵ. Phối hợp 8 vitamin nhóm B trong sản phẩm giúp bổ sung vi chất thiết yếu cho hoạt động của cơ thể cũng như đảm bảo hoạt động của tế bào thần kinh, chống lại stress. Sản phẩm có dạng bào chế viên nén nhỏ thuận tiện cho việc sử dụng cũng như mang theo khi đi xa. Chỉ với 1 viên mỗi ngày trong vòng 1-2 tháng, tình trạng căng thẳng, lo âu của bạn sẽ biến mất và mang lại cho bạn cảm giác thư thái, dễ chịu.

Sản phẩm Anti-stress của thương hiệu Doppelherz thuộc tập đoàn Queisser Pharma (Đức) được phân phối tại hơn 70 quốc gia trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, công ty cổ phần Master Tran hân hạnh là nhà phân phối chính thức của Doppelherz Việt Nam. Chúng tôi cam kết mang đến cho người tiêu dùng sản phẩm chứa chiết xuất Tía tô đất chất lượng, được kiểm soát chặt chẽ theo tiêu chuẩn châu Âu và đảm bảo sự hài lòng của người sử dụng.